Δίδυμη θερινή ληστεία καταναλωτών και αγροτών εξελίσσεται στην αγορά, με ενδιάμεσους μεσάζοντες κρίκους να θησαυρίζουν με τα εξοργιστικά «καπέλα» που καρπώνονται.Ρεκόρ κερδοσκοπίας σημειώνεται στην τιμή του ψωμιού, που φθάνει στον καταναλωτή έως και 1.200% ακριβότερα σε σχέση με την τιμή των 20 λεπτών περίπου που εισπράττει ο παραγωγός: το «χωριάτικου» τύπου ψωμί πωλείται έως και 2,60 ευρώ το κιλό.Η επικρατούσα τιμή είναι το 1,60 ευρώ και το «καπέλο» φθάνει το 700%.Η... μαγιά κερδοσκοπίας που «φουσκώνει» την τιμή του ψωμιού γίνεται πλέον ευδιάκριτη παρακολουθώντας τις τιμές των σιτηρών στη διεθνή αγορά:Από τα 382 δολάρια που κόστιζε τον Απρίλιο του 2008 το σκληρό σιτάρι υποχώρησε σταδιακά και έπεσε τον φετινό Απρίλιο στα 242 δολάρια, φθηνότερο δηλαδή κατά 36,60%.Η μείωση για το μαλακό σιτάρι στο ίδιο χρονικό διάστημα είναι 38,50% (301 δολ./τόνο και 185 δολ. αντίστοιχα).Ισως θα ήταν κακόγουστο αστείο έπειτα από όλα αυτά να υπενθυμίσουμε πως το θέμα της διαμόρφωσης της τιμής του ψωμιού απασχολεί εδώ και μήνες την Επιτροπή Ανταγωνισμού.Η ίδια εικόνα κερδοσκοπίας καταγράφεται και στην αγορά φρούτων και λαχανικών, με τους μεσάζοντες να εισπράττουν «τρελά» «καπέλα» από τους καταναλωτές, ενώ στους αγρότες έχουν δοθεί... ψίχουλα. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι:Οι ντομάτες πωλούνται με «καπέλο» που φθάνει το 481% έως και 1,57 ευρώ το κιλό, ενώ οι τιμές παραγωγού στο δημοπρατήριο της Κρήτης έφθαναν μόλις τα 27 λεπτά/κιλό.Το πεπόνι πωλείται προς 1,69 ευρώ το κιλό, ακριβότερα δηλαδή κατά 181,60% σε σχέση με τα 60 λεπτά που εισπράττουν οι Κρήτες παραγωγοί.Το πλέον τραγικό είναι πως τόσο η Κρήτη όσο και άλλες κεντρικές αγορές στη χώρα έχουν κατακλυσθεί από πεπόνια Τουρκίας, τα οποία διατίθενται ως «κρητικά - ελληνικά», αφήνοντας τεράστιο κέρδος στους διακινητές τους, λόγω της χαμηλής τιμής που τα προμηθεύονται.Η ανεξέλεγκτη δράση των μεσαζόντων και των καρτέλ που δραστηριοποιούνται στην αγορά έχει εκτός των άλλων ως αποτέλεσμα:

• Από τη μια οι καταναλωτές να πληρώνουν δεκαπλάσιες τιμές σε σχέση με αυτές που εισπράττουν οι αγρότες.
• Στους παραγωγούς, από την άλλη, να πηγαίνει μόνο το 29% από τα χρήματα που ξοδεύει ο καταναλωτής για είδη διατροφής.

Ειδικά δε για τους παραγωγούς σιτηρών η κατάσταση είναι απελπιστικότερη, καθώς εισπράττουν μόλις το 7% της αντίστοιχης δαπάνης.Σε αναπόφευκτο κραχ κινδυνεύει να βρεθεί η ελληνική αγροτική οικονομία αν δεν υπάρξει παρέμβαση με συγκεκριμένα μέτρα που θα ανακόψουν την καθίζησή της.

Εθνικά
Δύο βασικά εθνικά μας προϊόντα, τα σιτηρά και το βαμβάκι, βρίσκονται σε δεινή θέση, καθώς οι διεθνείς τιμές υποχωρούν, η οικονομική κρίση μειώνει διεθνώς την κατανάλωση, οι εξαγωγές (σε βαμβάκι) υποχωρούν θεαματικά και στα χρηματιστήρια διεθνώς σημειώνεται αστάθεια.Υπό αυτές τις συνθήκες οι παραγωγοί ξεκινούν τη φετινή καλλιεργητική τους περίοδο με αβεβαιότητα και αγωνία για το μέλλον.Σιτάρι και βαμβάκι ήταν το θέμα ευρύτατης σύσκεψης που διοργάνωσε στη Θεσσαλονίκη η κορυφαία συνεταιριστική οργάνωση ΠΑΣΕΓΕΣ.

Την κρισιμότητα της κατάστασης επεσήμανε ο πρόεδρος της ΠΑΣΕΓΕΣ Τζανέτος Καραμίχας, ενώ έγιναν εισηγήσεις:

• Από τον γενικό διευθυντή της ΠΑΣΕΓΕΣ κ. Ιωάννη Τσιφόρο, για τις εξελίξεις στην παγκόσμια και την ευρωπαϊκή αγορά των σιτηρών.
• Από την κ. Δήμητρα Μάρδα, στέλεχος ΠΑΣΕΓΕΣ, για τις εξελίξεις στην ελληνική αγορά.

ΣΤΙΣ ΑΠΟΘΗΚΕΣ «ΛΙΜΝΑΖΟΥΝ» 225.000 ΤΟΝΟΙ
Μειώνεται η καλλιέργεια των δημητριακών

Στην Ελλάδα και για τα δημητριακά: Η καλλιέργεια μαλακού σίτου κατά την τρέχουσα περίοδο προβλέπεται να μειωθεί κατά 5% περίπου, καλύπτοντας έκταση 1.640.000 στρεμμάτων, με εκτίμηση παραγωγής στο επίπεδο των 500.000 τόνων, μειωμένη κατά 5% σε σχέση με την προηγούμενη.Στο σκληρό σιτάρι οι προβλέψεις (Ευρωπαϊκή Επιτροπή) αναφέρουν περιορισμό στην έκταση που καλλιεργήθηκε (4.740.000 στρ.) και κάμψη της παραγωγής κυμαινόμενη στο ύψος του 1 εκατ. τόνου περίπου.

Το καλαμπόκι
Σημαντική πτώση κατά 29% αναμένεται να παρουσιάσει η καλλιέργεια καλαμποκιού, επηρεάζοντας αρνητικά και την παραγωγή.Σε σχέση με τις τιμές παραγωγού, από τα συγκριτικά στοιχεία που συγκέντρωσε η ΠΑΣΕΓΕΣ από ορισμένες ΕΑΣ ως προς τις τιμές παραγωγού του 2008 σε σχέση με το 2007 προκύπτει:

• Στο καλαμπόκι μείωση κατά 44,6%
• Στο σκληρό σιτάρι μείωση κατά 8,3%
• Στο μαλακό σιτάρι μείωση κατά 22%.

Στις αποθήκες των συνεταιρισμών βρίσκονται περσινά αποθέματα δημητριακών που φθάνουν τους 225.000 τόνους.

Στην παγκόσμια αγορά:
Με αισθητή αύξηση κατά 9% των παγκόσμιων αποθεμάτων και κάμψη κατά 4% της παραγωγής σιτηρών ξεκίνησε η τρέχουσα εμπορική περίοδος, με την κατανάλωση να εκτιμάται στο ίδιο σχεδόν επίπεδο.Το εμπόριο προβλέπεται να περιοριστεί κατά 10% (εισαγωγές - εξαγωγές), ενώ οι τιμές διατηρούνται, προς το παρόν, σε χαμηλά επίπεδα και η εξέλιξή τους θα εξαρτηθεί σε σημαντικό βαθμό από τη διάθεση των αποθεμάτων. Η οικονομική κρίση, ωστόσο, αλλά και η διατήρηση των τιμών λιανικής πώλησης σε υψηλά επίπεδα, παρά την κάμψη των τιμών παραγωγού, αποτελούν τις βασικές αιτίες για τον περιορισμό της κατανάλωσης.Η παραγωγή σίτου στην ΕΕ-27 αναμένεται να μειωθεί κατά 9% περίπου, επηρεαζόμενη από την κρίση των τιμών στην ευρωπαϊκή και τη διεθνή αγορά.Ωστόσο, σύμφωνα με ορισμένες περισσότερο μακροπρόθεσμες προβλέψεις, για την περίοδο μετά την κρίση, η ζήτηση σίτου αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά στις χώρες της Ασίας και του Ειρηνικού, αλλά και στην Αφρική.Η μείωση της στήριξης των αγροτών για παραγωγή σιτηρών από την κυβέρνηση της Κίνας αναμένεται να προκαλέσει ανατροπές, καθιστώντας την περίοδο 2011-12 τη χώρα αυτή σημαντικό εισαγωγέα, με δυνατότητα απορρόφησης 5 εκατ. τόνων σίτου ετησίως.Ανάλογες προβλέψεις αναφέρονται και για την Ινδία, η οποία από σημαντική εξαγωγική χώρα θα καταστεί εισαγωγική, ενώ στην Ινδονησία η μεγέθυνση του πληθυσμού θα συμβάλει σημαντικά στην αύξηση της κατανάλωσης. Οι δύο αυτές μεγάλες περιοχές του κόσμου (Ασία - Ειρηνικός, Αφρική) προβλέπεται από την επόμενη τριετία να καλύψουν το 56% της ζήτησης σίτου.Παγκόσμια αγορά: Οι εκτιμήσεις του USDA αναφέρουν ότι κατά την τρέχουσα περίοδο η παγκόσμια παραγωγή βάμβακος θα παρουσιάσει για δεύτερη συνεχή χρονιά μείωση κατά 1,3%, ενώ αναμένεται αύξηση κατά 3% της κατανάλωσης. Τα παγκόσμια αποθέματα θα καλύψουν το κενό και αναμένεται να πέσουν στο χαμηλότερο επίπεδο της τελευταίας 6ετίας.

ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ 2009-10
Πτώση 13% στην παραγωγή του βαμβακιού

Αρνητικές είναι οι προβλέψεις των αναλυτών για το ελληνικό βαμβάκι για την εμπορική περίοδο 2009-10, καθώς αφορούν μείωση κατά 13% της παραγωγής εκκοκκισμένου βάμβακος. Προβλέπουν ακόμη δραματική μείωση των εξαγωγών ιδιαίτερα προς την Τουρκία, που αποτελεί βασικό πελάτη της χώρας μας.Κατά το 2009 η μεγάλη πτώση της ζήτησης από την Τουρκία έχει προκαλέσει κρίση στην εγχώρια παραγωγή, μια και η τιμή μειώθηκε δραστικά, και με αδυναμία διοχέτευσης του προϊόντος τους σε άλλες αγορές.Αντίστοιχα, οι καλλιεργούμενες εκτάσεις θα κυμανθούν στα 2,15 εκατ. στρέμματα έναντι 2,8 εκατ. στρεμμάτων την περίοδο 2008-09, καταγράφοντας πτώση κατά 23%. Την ίδια στιγμή τα αποθέματα εκκοκκισμένου βάμβακος φαίνεται να διατηρούνται στα υψηλά επίπεδα των 88.000 τόνων.Σε ό,τι αφορά τις τιμές παραγωγού, δεν μπορεί να γίνει ακόμη καμία εκτίμηση, φαίνεται όμως ότι θα κυμανθούν σε υψηλότερο επίπεδο από το 2008, που κυμάνθηκαν από 16-20 λεπτά/κιλό.Χάρης Αναγνωστόπουλος - Χρήστος Κολώνας(Έθνος)