Διαβάσαμε όλοι αυτές τις μέρες για την ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να επιτρέψει την χορήγηση έκτακτων εθνικών ενισχύσεων στους αγρότες έως 15.000 ευρώ και πως το παραπάνω γεγονός θα επιτρέψει στην νέα κυβέρνηση να πραγματοποιήσει τις προεκλογικές εξαγγελίες της όσον αφορά τις ενισχύσεις στον αγροτικό κόσμο. Η δήλωση της αρμόδιας υπουργού κυρίας Κατερίνας Μπατζελή ήρθε να διορθώσει τυχόν υπερβάλλουσες  προσδοκίες και να ορίσει τις παραμέτρους για τις κινήσεις της κυβέρνησης στο μέλλον: "Τα ιδιαίτερα ασφυκτικά δημοσιονομικά της χώρας δεν αλλάζουν με την απόφαση της Κομισιόν". Δεν αποκλείεται πάντως τα νέα δεδομένα να επιτρέψουν την πληρωμή προκαταβολής των επιδοτήσεων προς τους δικαιούχους αγρότες.

 Σύμφωνα με δηλώσεις της υπουργού όμως η απόφαση αυτή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που αναρτήθηκε στις ιστοσελίδες της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 28 Οκτωβρίου, δεν έχει αναδρομική ισχύ και δεν θα μπορούσε να αξιοποιηθεί ως άλλοθι για το πακέτο Χατζηγάκη ύψους 500 εκατ. ευρώ, που δόθηκε με τη μορφή αποζημιώσεων από φυσικά αίτια στους αγρότες από την προηγούμενη κυβέρνηση.

Είναι προφανές όμως πως δύσκολα θα καταβληθούν απευθείας στους αγρότες κάποιες ενισχύσεις. Τα χρήματα θα ληφθούν μέσα από μέτρα όπως η αύξηση της επιστροφής του ΦΠΑ και του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης για το πετρέλαιο, το κοινωνικό επίδομα αλληλεγγύης (αφού βέβαια καθοριστούν οι δικαιούχοι), ίσως και μέσα από την ένταξη σε Σχέδια Βελτίωσης κ.λπ. Πιθανό σενάριο είναι η πληρωμή μιας προκαταβολής των κοινοτικών επιδοτήσεων πριν από τα Χριστούγεννα.

 Έναυσμα για την ανακοίνωση της Επιτροπής Ευρωπαϊκής αποτέλεσαν οι συνεχείς κινητοποιήσεις των ευρωπαίων γαλακτοπαραγωγών τους τελευταίους μήνες. Έτσι στα πλαίσια των προσπαθειών για σταθεροποίηση των εισοδημάτων των ευρωπαίων γαλακτοπαραγωγών, ανακοινώθηκε στις 28 Οκτωβρίου ότι επιτρέπει στα κράτη μέλη να καταβάλουν εφάπαξ κρατικές ενισχύσεις έως και 15.000 ευρώ. Βασικό στοιχείο της ανακοίνωσης είναι η θέση της Επιτροπής πως οι εν λόγω ενισχύσεις αφορούν τους γεωργούς όλων των κλάδων και όχι μόνο τον κλάδο των γαλακτοπαραγωγών.

 Αξίζει να σημειωθεί πως η απόφαση αυτή τροποποιεί το προσωρινό πλαίσιο αντιμετώπισης κρίσεων, θεσπισμένο από την Επιτροπή τον Ιανουάριο του 2009 το οποίο προβλέπει διάφορες δυνατότητες ενίσχυσης προκειμένου να διευκολυνθεί η πρόσβαση στη χρηματοδότηση για τις αγροτικές επιχειρήσεις της ΕΕ. Η νέα απόφαση της Επιτροπής προσθέτει στο παραπάνω πλαίσιο ένα ξεχωριστό ποσό ενίσχυσης ύψους 15.000 ευρώ για όλους τους γεωργούς. Τονίζεται πως το ποσό αυτό μπορεί να χορηγηθεί μία φορά σε κάθε δικαιούχο έως το τέλος του 2010.

 Κάθε ενίσχυση ήσσονος σημασίας, η οποία έχει ήδη ληφθεί από τις αρχές του 2008, πρέπει να αφαιρεθεί από το παραπάνω ποσό. Τα καθεστώτα ενίσχυσης που θα θεσπιστούν στα πλαίσια αυτού του νέου μέτρου θα πρέπει να είναι ανοικτά σε όλους τους παραγωγούς του πρωτογενή τομέα και να συμπληρώνουν άλλα γενικά μέτρα αντιμετώπισης της κρίσης, τα οποία έχουν ήδη θεσπιστεί από τα κράτη μέλη. «Έχουμε ήδη ανακοινώσει μέτρα που ξεπερνούν, αναλογικά, το πακέτο Σαρκοζί» λέει χαρακτηριστικά η Κατερίνα Μπατζελή.

 Τέλος αναφέρεται στην ανακοίνωση της Κομισιόν, πως η ιδέα της χορήγησης κρατικής ενίσχυσης έως και 15.000 ευρώ στους γεωργούς υπήρχε και στην ανακοίνωση της Επιτροπής, της 22ας Ιουλίου η οποία αναφερόταν στον γαλακτοκομικό τομέα.(Ακρίτας Ξάνθης)

Σταύρος Αμοιράς
*Οικονομολόγος - Σύμβουλος Ανάπτυξης
www.pbs.gr